Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 159




                                               

КБ Прво пензиско друштво

КБ Прво пензиско друштво АД Скопје - македонско трговско друштво за управување со пензиски фондови. Друштвото е основано во 2005 година од страна на Комерцијална банка АД Скопје и Прва покојнинска дружба од Љубљана, Словенија.

                                               

Пазар на капитал

Пазарот на капитал претставува збир на односите помеѓу понудата и побарувачката на долгорочни хартии од вредност. Преку пазарот на капитал доаѓа до размена на паричните средства од оние кои ги имаат на оние на кои им се потребни, при што, корисни ...

                                               

Благајнички запис

Благајничките записи се кусорочни хартии од вредност што ги издава Народна банка на Република Македонија и кои претставуваат основен инструмент на монетарната политика во Македонија. Благајничките записи за првпат се појавија на 14 февруари 1994 ...

                                               

Девизен пазар

Девизен пазар претставува место каде парите деноминирани во една валута се разменуваат со пари деноминирани во друга валута. Во потесна смисла на зборот, девизниот пазар претставува перманентно среќавање на понудата и побарувачката на слободни де ...

                                               

Државен запис

Државниот запис претставува краткорочна хартија од вредност што ја издава централната власт, односно Министерството за финансии. Обично, државните записи се издаваат според однапред одреден распоред. На пример, во САД и во Британија, државните за ...

                                               

Комерцијален запис

Комерцијалниот запис спаѓа во групата на кусорочни хартии од вредност. Овие хартии ги издаваат банките, другите финансиски институции и претпријатија со цел да обезбедат средства за финансирање на тековното работење. Инаку, како главни инвеститор ...

                                               

Адреналин

Адреналинот е хормон и невротрансмитер кој учествува во регулирањето на висцералните функции. Тој спаѓа во групата на катехоламини. Тој има повеќе улоги во организмот: Зголемување на крвниот притисок. Зголемување на нивото на глукоза во крвта хип ...

                                               

Алпска вегетација

Алпска вегетација претставува вегетациски тип што се развива над горната шумска граница, над субалпските пасишта и субалпските грмушести заедници, по високите планини од умерениот климатски појас. Во нејзиниот состав доминираат ниски баздовидни и ...

                                               

Алфа (биологија)

Кај социјалните животни, алфа е поединец во заедница со највисокиот ранг. Кога еден мажјак и една женка ја исполнуваат оваа улога, тие се нарекуваат алфа пар. Другите животни во истата општествена група покажуваат почит или други симболички знаци ...

                                               

Балкански рис

Балкански рис - подвид на евроазискиот рис од родот рис. Балканскиот рис е национален симбол на Македонија и се наоѓа на монетата од пет денари. Рисот се смета за најголема мачка во континентот. Балканскиот рис бил на работ на истребување. Се про ...

                                               

Бамја

Бамја е едногодишно растение од фамилијата Слезови. Се одгледува заради младите плодови, кои се консумираат зготвени. Позната е од пред 3.000 години во Египет и во Азија. Кај нас е застапена на многу мали површини. Бамјата е една од најтоплољубив ...

                                               

Бела имела

Бела имела или обична имела - полупаразитско растение распространето во умерените и топлите краишта на светот. Опфаќа неколку семејства од редот сандаловидните. Во Европа расте белата имела со проѕирни зрнца. Таа живее на тополите, липа|липите, б ...

                                               

Биолошка бесмртност

Биолошката бесмртност - недостаток на постојаниот пораст на стапката на смртност во функција на хронолошкото стареење. Клетка или организам кој не старее или во одреден стадиум на животот престанува да старее може да се нарече биолошки бесмртен. ...

                                               

Биопсија

Биопсијата е медицинска постапка каде што се зема примерок или клетки од телото за испитување на примерокот под микроскоп. Биопсија е значителна по тоа што дозволува точно да се определи причината за болеста, како на пр., вид на рак. Специјалисти ...

                                               

Биосинтеза на белковини

Биосинтеза на белковини е процесот со кој клетките градат или произведуваат белковини. Терминот понекогаш се користи само за транслацијата, но почесто се однесува на повеќеетапен процес кој започнува со синтеза на аминокиселини и транскрипција на ...

                                               

Боровница

Боровница - познато растение како народен лек против шеќерна болест, толку е делотворна што некои го нарекуваат растителен инсулин. Плодот е бобинка и се нарекува боровинка. Истражувањата покажале дека боровинките го забавуваат процесот на стреењ ...

                                               

Бул териер

Бул териер е припадник на големата група териери. Потекнува од Британија. Создаден е за борба со други кучиња, дури и со бикови. Бул териерот настанал со вкрстување на булдог со различни териери, со цел создавање куче гладијатор, со огромна сила ...

                                               

Виме

Вимето е орган создаден од млечните жлезди кај повеќето четвороножни женки цицачи, како на пример крави, кози и овци. Кај кравите се присутни два пара на млечни жлезди,односно вкупно четири, додека кај овците и козите еден пар, т.е. две млечни жл ...

                                               

Вкус

Вкусот е едно од петте сетила. Со тоа можеме да утврдиме дали некоја храна е слатка, солена, жешка, кисела или горчлива со јазик. Горната површина на јазикот е покриена со мали протубации наречени papillae. Папилите ја држат храната за да ротира ...

                                               

Габа

Габа - еукариотски организам што ја дигестира храната екстерно ги апсорбира хранливите молекули во нејзините клетки. Габите се многу значајни економски: квасецот е одговорен за ферментацијата на пивото и лебот и фармите со печурки се голема индус ...

                                               

Гамета

Гамета означува специјализирана полова клетка која вообичаено се спојува со друга гамета во процесот на полово размножување. Гаметите се хаплоидни клетки кои содржат еден комплетен сет на хромозоми и се продуцираат во процесот гаметогенеза кој во ...

                                               

Генотоксичност

Генотоксичноста претставува процес во кој се оштетува генетскиот материјал во клетката. Генотоксичните супстанци може да бидат мутагени или канцерогени, односно може да предизвикаат генетски мутации и може да влијаат врз развојот на тумори. Генот ...

                                               

Голем Корален Гребен

Големиот Корален Гребен е најголемиот корален гребен во светот и се протега во должина од 2.030 км крај североисточниот брег на Австралија. Се наоѓа во водите на сојузната држава Квинсленд и е прогласен од УНЕСКО за светско природно наследство во ...

                                               

Грав

Грав - едногодишно растение од семејството на бобовите со големо видово разнообразие, од кои околу 15 се култивирани. Најраспространет е обичниот грав, кој се дели на два подвида: висок и низок. Според формата на семето, постојат пет вида: spheri ...

                                               

Градна жлезда

Градната жлезда или тимус е непарна ендокрина жлезда кај цицачите и е активна само до половата зрелост. Значи, градната жлезда е развиена само во детската возраст, за да во пубертетот брзо се намали и по потполното созревање атрофира. Тимус или г ...

                                               

Допамин

Допаминот е невротрансмитер се излачува кај широк спектар на животни, вклучувајќи ги и ’рбетниците и без’рбетниците. Во мозокот, овие феноталамински функции како што се невротрансмитерите, активираат пет видови на допамин рецептори како: Д1, Д2, ...

                                               

Едноклеточен организам

Едноклеточен организам е организам што се состои од само една клетка. Наспроти ова постојат многуклеточни организми кои се составени од повеќе клетки. Вакви организми се прокариотите, највеќето протисти и некои видови на габи. Иако некои од овие ...

                                               

Ембриологија

Ембриологијата е гранка од биологијата, т.е. наука која се занимава со проучување на зародочниот развој на човекот и другите цицачи. Ги проучува морфолошките и функционалните особини во најраниот онтогенетски развој почнувајќи од зачнувањето па с ...

                                               

Ентеробактерии

Ентеробактериите ја сочинуваат фамилијата Enterobacteriaceae, која е една од најважните фамилии на бактерии, како во поглед на количество, така и во квалитативен поглед. Тука се среќаваат многу родови, од кои повеќето се убиквитарни и често преди ...

                                               

Епително ткиво

Епително ткиво или епителот, создава заштитна обвивка за организмот и за сите негови органи. Тоа е главно ткиво на надворешниот слој на кожата, а е и поkривна на дигестивниот тракт, респрираторните и екскреторните патишта, на крвните садови и тел ...

                                               

Епифиза

За крајниот, проширен дел од коската, видете коска. Епифизата се јавува во текот на ембрионалниот развиток кај сите рбетни животни, а во нивната возрасна состојба таа се задржува само кај најпримитивните рбетници, и тоа во улога на епифизарно око ...

                                               

Ердел Териер

Ердел Териер е раса на териер, која потекнува од Ердел, географска област во Јоркшир, Англија. Традиционално е наречен "Крал на териерите" бидејќи пред создавањето на Црниот Руски Териер од страна на KGB во Русија, Ерделот беше најраспространета ...

                                               

Жаба голијат

Жаба голијат - најголемата жаба на светот. Може да порасне до 33 см во должина и тежи околу 3 кг. Ова животно е со екстремно мал биотоп, најмногу е распространето во Западна Африка. Популацијата на жабата голијат се намалува поради уништувањето н ...

                                               

Жед

Жед е кога бараш течности, што завршува со основниот инстинкт - да се пие. Тоа е суштински меканизам евоулиран за балансирање на течности. Тоа доаѓа од многу малку течности или концентрирање на зголемување одредени осмолити, како што е сол. Ако в ...

                                               

За потеклото на видовите

Книгата За потеклото на видовите од Чарлс Дарвин, за првпат објавена во 1859 година, е зачетник во научната литература и во еволутивната биологија. Оригиналното име на книгата било За потеклото на видовите преку природна селекција, или зачувување ...

                                               

Згрутчување на крвта

Една од функциите на крвта е коагулацијата т.е. згрутчување на крвта. Таа е една од етапите на хемостазата. Се отстварува со учество на тромбоцитите на крвта кои имаат примарно значење при крвавење. Мошне сложен каскаден процес на реакции. Учеств ...

                                               

Зоологија

Зоологија - она поле од биологијата кое се занимава со проучување на животните. Како наука, таа се дели на општ дел или општа зоологија и специјален дел или систематика на животните. Општата зоологија ги проучува сите појави во животинскиот свет ...

                                               

Интерфаза

Интерфаза е процес на подготовка на телесните и половите клетки за делба. Процесот се состои од три потпериоди, а тоа се: Постсинтетски период или G 2, во овој период се содаваат протеини и АТР. Синтески период Ѕ - период на интерфаза, тогаш се в ...

                                               

Јајцевод

Јајцевод е парен женски полов орган, во форма на цевка, кој ги поврзува јајчникот и матката. Анатомски има 4 топографски дела: ampulla tubae uterinae - е најдолг дел од јајцеводот, долг колку 8 см; pars uterina tubae uterinae - е почетниот дел на ...

                                               

Калцитриол

Калцитриолот е хормон кој се лачи од бубрезите. По хемиски состав е 1.25-дихидроксихолекалциферол 2 D 3). За неговата синтеза е неопходен калциферол. Тој дејствува на: клетките од тенкото црево, со што ги поттикнува на поинтензивна апсорпција на ...

                                               

Камилица

Камилица, боливач или вртипоп - една од најпознатите билки и е присутна во скоро секое домаќинство. Најлековит дел се нејзините цветови. Камилицата брои околу 100 евроазиски видови, кои го сочинуваат семејството Anthemis во мешовита фамилија; ист ...

                                               

Клеточен ѕид

Клеточниот ѕид претставува обвивка на клетката која што ја имаат само растителните клетки и повеќето микроорганизми. Клеточниот ѕид е задолжителен дел на скоро сите растителни клетки, а таму каде што отсуствува клетката е таканаречена "бесформна" ...

                                               

Клеточно јадро

Само еукариотските клетки имаат морфолошки диференцирано јадро. Тоа е неопходна компонента на клетката, бидејќи содржи наследен материјал. Формата на јадрото зависи од формата на клетката: во топчести и кубични клетки е топчесто, во издолжени кле ...

                                               

Коскена срж

Таа е фабрика на крвни зрнца. Таа испушта крвни зрнца во крвотокот кога тие ќе се развијат и кога телото има посебна потреба за нив. Во здраво тело, коскената срж ги создава повеќето од трите вида на крвни зрнца. Тие се: белите крвни зрнца леукоц ...

                                               

Крвна плазма

Крвната плазма е течност со светложолта боја, содржи најмногу вода, дури до 90%, а останатите се растворени или суспендирани супстанци. По водата материи со најголем процент во плазмата се белковините, кои се главни градежни делови на човечкиот о ...

                                               

Круперов белец

Круперовиот белец е пеперутка од семејството на пеперутки белци. Пеперутката се наоѓа на Балканскиот Полуостров, но и во Иран, Мала Азија, Средна Азија, и Оман.

                                               

Леонбергер

Леонбергерот е големо, силно, мускулесто, елегантно и складно градено куче. И покрај палавиот темперамент многу е самоуверен и мирен. Според некои теории ова куче има потекло од тибетските доги. Има долги и мазни влакна. На вратот и главата се за ...

                                               

Лимфа

Лимфата е телесна течност кај човекот и вишите рбетници која настанува од крвта. Нејзината улога е транспорт на поголемиот процент од липидите назад во циркулаторниот систем и срцето, како и улога во имунитетот. Таа се состои од лимфна плазма и и ...

                                               

Мастоцит

Мастоцитите се клетки кои се дел од имуниот систем и играат главна улога во алергиските реакции во организмот. Тие се резидентни клетки на повеќе видови ткива и содржат многу гранули во нивната цитоплазма, кои се богати со хистамин и хепарин. Мас ...

                                               

Монери

Монери претставуваат едноклеточни организми без јадро во клетката какви што се бактериите.Таа ги содржи гените.Тие се прокариотни организми. Во царство на монери најбројни и најзначајни се бактериите.Тие се распространети во сите животни средини ...