Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 162




                                               

Молекуларен мотор

Молекуларните мотори се биолошки молекуларни машини кои се неопходни при движењето кај живите организми. Општо земено, моторот може да се дефинира како направа која троши енергија во една форма и ја претвора во движење или механичка работа. На пр ...

                                               

Секундарна структура на нуклеинските киселини

Секундарна структура на нуклеинските киселини - заемодејства на базните парови во склоп на еден единствен полимер на нуклеинска киселина или помеѓу два одделни полимера. Таа може да се претстави како низа на азотни бази кои се спарени во молекула ...

                                               

Синапса

Синапсата претставува функционална врска меѓу две надразливи клетки чии цитоплазми градат електрогени електросоздавачки мембрани. Според локализацијата во организмот синапсите се делат на централни и периферни. Функцијата на централните синапси с ...

                                               

Структурна биологија

Структурната биологија е гранка на молекуларната биологија, биохемијата и биофизиката, која ја изучува молекуларната структура на биолошките макромолекули. Поконкретно, таа изучува како биолошките макромолекули ги здобиваат нивните природни струк ...

                                               

Терцијарна структура на нуклеинските киселини

Терцијарна структура на нуклеинските киселини - тродимензионална форма на полимер на нуклеинска киселина. Молекулите на РНК и ДНК се способни за разновидни функции, од молекуларно препознавање до катализа. Ваквите функции бараат прецизна тродимен ...

                                               

Биохемија

Биохемијата е меѓудисциплинарна наука на биологијата и хемијата чиј предмет на изучувањето се хемиските процеси и хемиските претворби кои се случуваат во живите организми. Биохемијата е наука за структурата и функцијата на клеточните компоненти, ...

                                               

Аденозин трифосфат

Аденозин трифосфатот е високоенергетско соединение кое дава енергија на повеќето животни процеси кај организмите. АТФ е нуклеотид, познат во биохемијата како "молекуларна валута" за внатрешноклеточниот пренос на енергијата; односно, АТФ е во сост ...

                                               

Азотна база

Азотните бази, или често нарекувани едноставно бази, се хетероциклични соединенија кои градат нуклеозиди, кои, пак, се компоненти на нуклеотидите - основните градбени единици на нуклеинските киселини. Способноста на азотните бази да се врзуваат м ...

                                               

Гликолиза

Во метаболизмот, гликолизата е биохемиски пат со кој започнуваат процесите на ферментација и клеточно дишење. Всушност, гликолизата е процес при кој глукозата и фруктозата се делат на две молекули со по 3 С-атоми познати како пирогроздова киселин ...

                                               

Клеточно дишење

Во рамките на метаболизмот во живите организми, клеточното дишење е процес во текот на кој се оксидираат молекулите од храната. Енергијата која притоа се добива се заробува во високоенергетското соединение ATP и се користи за одвивање на сите акт ...

                                               

Колаген

Колагенот е главен протеин на сврзното ткиво кај животните и најзастапен протеин кај цицачите. Tој сочинува околу 25-35% од вкупната содржина на белковини во организмот. Во мускулното ткиво служи како главна компонента на ендомизиумот. Колагенот ...

                                               

Кребсов циклус

Кребсовиот циклус е серија на ензимски катализирани хемиски реакции со централна важност во сите клетки кои го користат кислородот како дел од клеточното дишење. Кај аеробните организми, Кребсовиот циклус е дел од метаболички пат кој се состои од ...

                                               

Мевалонска киселина

Мевалонската киселина е клучно органско соединение во биохемијата; името е скратеница на дихидроксиметилвалеролактон. Анјонот на мевалонската киселина, кој претставува нејзината доминантна форма во клетката, е познат како мевалонат. Лековите како ...

                                               

Минерални соли

Минералните соли се неоргански соединенија кои се есенцијални состојки на храната. Застапени се од околу 1 до 1.5% од вкупната маса на организмот. Повеќето од минералните соли се во растворена состојба, наполно дисоцирани на јони, и тоа како катј ...

                                               

Нуклеинска киселина

Нуклеински киселини - доста големи полимери создадени од нивните мономери - нуклеотидите. Името нуклеински киселини потекнува од латинскиот збор nucleus = јадро, бидејќи за првпат се изолирани од јадрото на клетките. Структурно и функционално раз ...

                                               

Нуклеотид

Нуклеотидот е основната структурна единица на молекулот од нуклеинските киселини, кој е составен од три хемиски соединенија што се ковалентно сврзани: Фосфорна група фосфорна киселина. Азотна база - пуринска или пиримидинска Пентозен шеќер - рибо ...

                                               

Респираторна низа

Респираторната низа или ланецот за транспорт на електрони е крајниот заеднички метаболички пат на биолошката оксидација кој се состои од серија на електронски транспортери во внатрешните митохондријални мембрани кои ги предаваат електроните од ре ...

                                               

Рибозомна РНК

Рибозомната рибонуклеинска киселина е РНК компонента на рибозомот, и е од суштинско значење за синтезата на протеините во сите живи организми. Таа е доминантната градбена компонента на рибозомот, кој, во однос на масата, е составен од околу 60% р ...

                                               

РНК

Рибонуклеинските нуклеотиди содржат: Пиримидински - урацил U и цитозин C Јаглехидрат - рибоза Пурински - аденин A и гванин G Азотни бази Фосфорна киселина.

                                               

Транспортна РНК

Транспортната РНК претставува РНК молекула, составена обично од 76 до 90 нуклеотиди, која служи како физичка врска помеѓу информационата РНК и аминокиселинската секвенца на протеините. Оваа врска се остварува на тој начин што тРНК ги носи аминоки ...

                                               

Ферментација

Анаеробното дишење за голем број организми претставува единствен катаболички процес во кој се ослободува енергија. Тоа што при анаеробното дишење не се ослободува целата енергија, туку само дел од неа, претставува основна причини што анаеробните ...

                                               

Хемиосмоза

Хемиосмоза е движење на јони низ семипермеабилна мембрана, во насока на нивниот електрохемиски градиент. Пример за ова е синтезата на аденозин трифосфат поттикнато од движењето на водородни јони низ биолошка мембрана за време на клеточно дишење и ...

                                               

Хиперамонемија

Хиперамонемијата е метаболичко нарушување кое се карактеризира со вишок на амонијак во крвта. Тоа е опасна состојба која може да доведе до повреда на мозокот и смрт. Може да биде примарна или секундарна. Амонијак е супстанција која содржи азот. Т ...

                                               

Хлорофил

Хлорофилот е најважен растителен фотосинтетски пигмент со зелена боја. Синтезата на хлорофилот се врши кога има сончева светлина и магнезиум. Молекулот на хлорофилот содржи едно порфиринско јадро што е изградено од четири пиролови прстени, во сре ...

                                               

Хормон

Хормоните се специјализирани хемиски стимулатори,кои се продуцираат од ендокрините клетки,ткива и органи.Тие се транспортираат до сите делови на телото преку крвотокот,но тие се ефективни само врз дадени целни клетки. Своето дејство,хормоните го ...

                                               

Хроматин

Хроматинот е најважниот дел на јадрото. Во неговиот состав влегуваат молекули на ДНК кои се носители на генетичката информација. Хроматинот е изграден од хроматински нишки. Се јавува во две форми, и тоа како хетерохроматин и како еухроматин. Хете ...

                                               

Год

Год е прстен кој може да се види на едно дрво при напречен пресек на стеблото на едно дрво. Ваквите прстени се видливи заради промената на интензитетот на растот на дрвото за време на разните годишни времиња и затоа, како што самото име кажува, е ...

                                               

Достапна теорија на простор

Во ботаниката, Достапната теорија на просторот, исто така позната како "прва достапна теорија за простор", е теорија која се користи за објаснување зошто повеќето растенија имаат наизменичен лист на нивните стебла. Теоријата наведува дека локациј ...

                                               

Зимзелено растение

Зимзелено растение е она растение што ги задржува лисјата во сите годишни времиња, за разлика од листопадните растенија, чие зеленило паѓа на есен и остануваат голи во зимата или сувата сезона. Постојат најразлични видови на зимзелени растенија, ...

                                               

Индиген

Меѓутоа, за првпат во 1918 година, зборот бил употребен во строга ботаничка смисла од страна на Либерти Хајд Бејли 1858-1954, американски хортикултурен ботаничар и соосновач на Американското друштво за хортикултурна наука, и опишан како растение ...

                                               

Климакс-видови

Видовите на климакс, исто така наречени доцни серолошки, доцно-сукцесивни, K-избрани или рамнотеживи видови, се видови на растенија кои во суштина ќе останат непроменети во однос на составот на видовите сè додека местото не остане непречено. Тие ...

                                               

Комелиниди

Комелинидите се група растенија во системот APG II од монокотиледоните, кои се пак клада на скриеносемениците. Комелинидите според системот APG II спаѓаат под монокотиледоните, додека пак останатите монокотиледони се парифилична единица, која пон ...

                                               

Корен

Коренот има неколку значајни функции: Складирање на резервни материи, пред сè јаглехидрати како скроб или инулин полисахарид Синтеза на соединенија Апсорпција на вода Остварува симбиотичка врска со почвени микроорганизми Улога во вегетативното ра ...

                                               

Купула

Купулa – чашковидна обвивка на плод кој го држи и штити во текот на растењето и созревањето. Карактеристична е за семејството буки. Кај родот литокарпус и дабовите, таа само делумно го опфаќа плодот, додека кај питомиот костен и буките, во целост ...

                                               

Листопадни растенија

Листопадни растенија, главно дрва и грмушки, се оние кои ги губат лисјата за извесен период од годината. Во некои случаи, паѓањето на лисјата се случува на есен или зима кај умерени или поларни клими, додека други ги губат за време на сувата сезо ...

                                               

Полен

Поленовите зрна настануваат во микроспорангиите кои кај скриеносемениците се наоѓаат во прашниците. Поленовото зрно е изградено од вегетативните клетки на гаметофитите една кај скриеносемениците, повеќе кај голосемениците и една репродуктивна кле ...

                                               

Притискање на растенијата

Притискач на растенијата е збир на опрема што ја користат ботаничарите за да се израмнат и сушат примероците на полето, за да можат лесно да се складираат. Професионалена преса за растително потекло се прави со стандардна максимална големина за б ...

                                               

Различник

Centaurea - род кој опфаќа помеѓу 350 и 600 видови на тревни трновидни цветни растенија во фамилијата Asteraceae или Главоцветници. Членови на родот се наоѓаат само на север од екваторот, претежно на источната полутопка; на Блискиот Исток и околн ...

                                               

Растенија

Растенијата или билки се многуклеточни автотрофи што обично живеат прикрепени на почвата. Тие сочинуваат посебно царство - Plantae. Најраните фосили од растенија се од почвени, т.е. васкуларни растенија. Фосилните и биохемиските истражувања укажу ...

                                               

Растителнo ткивo

Во текот на филогенезата на растенијата, растителните ткива се јавуваат подоцна како ниво на биолошката организација. Всушност, тие се јавуваат во оној дел од еволуцијата кога растенијата преминуваат од живот во водена средина во копнена. Растите ...

                                               

Семени растенија

Семените растенија или фанерогами се сите оние растенија што даваат семиња и претставуваат подргупа на копнените растенија. Денешните семени растенија се делат на пет групи: скриеносеменици Magnoliophyta - цветни растенија; голема група каде спаѓ ...

                                               

Стебло

Стеблото е оној дел од растението кој ги поврзува коренот и листот. На секое стебло разликуваме нодиуми и интернодиуми. Во поглед на морфологијата, има зелјести и дрвенести стебла.Стеблото содржи повеќе ткива и тоа: Механичко ткиво, ткиво за раст ...

                                               

Талофит

Поимот талофит доаѓа од поимот талус и подразбира вегетативно тело на кое не се диференцирани корен, стебло и лист како вегетативни органи на растението. Талофитните растенија се на понизок еволутивен степен на организација од кормофитните, виши ...

                                               

Теорија на виталност

Теоријата на витална сила е предложен механизам за искачување на сокот низ ткивото на растенијата на ксилемот. Според теоријата на витална сила, спроведувањето на водата до садот ксилем е резултат на витално дејство на живите клетки во ткивото на ...

                                               

Фотосинтеза

Фотосинтезата - процес во кој растенијата создаваат храна. Во него, од неоргански соединенија, со помош на сончевата светлина и хлорофилот се синтетизираат органски соединенија, кои се неопходни за исхраната на растението. Фотосинтезата се одвива ...

                                               

Хелиотропизам

Хелиотропизам е облик на тропизам, односно е својство на дневно/ноќно или сезонско движење на одделни делови од растенијата во правец на изворот на сончевото зрачење. Појавата кај некои растенија да се движат во правецот на сонцето е познат уште ...

                                               

Цветна зона

Цветна зона е област со слични распределби на растителни видови, обично хоризонтален појас утврден со височина. Во историскиот извештај за распределбата на растенијата во САД, Експедицијата на смртната долина: биолошко истражување на делови од Ка ...

                                               

Генетика

Генетика или наследознание - гранка на биологијата која се занимава со проучување на гените, наследноста и варијацијата кај живите организми. Генетиката се справува со прашања какви што се молекуларната градба и функција на гените, однесувањето н ...

                                               

Генска експресија

Геномот на даден организам содржи илјадници гени, но не е потребно сите тие гени да бидат активни во било кој момент. Еден ген се експресира кога се транскрибира во иРНК и кога ќе се транслира во белковина, а постојат многу методи со кои клетката ...

                                               

Агент за генетски трансфер

Агент за трансфер на гени е микроскопска честичка слична на бактериофаг, која ја создаваат некои видови на бактерии и археи, а посредува во процесот на хоризонтален пренос на гени. GTA честичката во себе содржи сегменти на ДНК од бактериско потек ...