Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 358




                                               

Озонска обвивка

Озонска обвивка - дел од атмосферата на височина од 19 до 48 км од земјината површина, иако дебелината на слојот варира со годишните времиња и географски. Според тоа каде се наоѓа озонот, тој може да го заштити или да му наштети на живиот свет. Н ...

                                               

Воздух

Воздухот е гасовита материја составена претежно од азот, кислород ; останатиот 1% го сочинуваат материи како јаглероден диоксид, водород, хелиум, водна пареа и други. Воздухот е неопходен за опстанок на животот на Земјата. Најважен елемент на воз ...

                                               

Виножито на месечина

Виножито на месечина или бело виножито е виножито што го создава месечината. Тоа е ретка појава, поради слабата светлина што доаѓа од Месечината. За човечкото око е тешко да ги види боите на виножитото при месечина, и поради тоа овој феномен изгл ...

                                               

Месечева единица

Во астрономијата, месечева единица е единица мерка за просечното растојание меѓу Земјата и Месечината и изнесува 384.400 километри. Моменталното растојание зависи од положбата на Месечината во својата орбита. Во просек, сончевата светлина одбиена ...

                                               

Млада месечина

Млада месечина или новина - месечева мена во која Месечината, за време на нејзината синодична револуција која трае околу 29.53 дена, е помеѓу Земјата и Сонцето. За време на оваа мена таа не е на ноќното небо. Во текот на денот, фактот дека нејзин ...

                                               

Список на луѓе кои стапнале на Месечината

Дванаесет луѓе стапнале на Месечината, почнувајќи од Нил Армстронг и завршувајќи со Јуџин Сернан. Сите слетувања со екипаж на Месечината се случиле помеѓу јули 1969 и декември 1972 како дел од програмата Аполо. Сите дванаесет луѓе кои стапнале на ...

                                               

Меѓународна година на планетата Земја

Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласило 2008 година за Меѓународна година на планетата Земја со цел да се зголеми свеста за важноста на науките за Земјата за унапредување на одржливиот развој. УНЕСКО била назначена за водечка аген ...

                                               

Базен

Базен е објект дизајниран да чува вода за да се овозможи пливање или други рекреативни активности. Базените можат да бидат изградени во земја или изградени над земјата, и исто така се честа карактеристика на океанските бродови и бродовите за крст ...

                                               

Бара

Бара - водно пространство, тело на стоечка вода во помала вдлабнатина во земјата, било природно или вештачко, кое обично е помало од езеро. Тие можат да се појават природно во поплавените површини како дел од речниот систем од излевање на реките ...

                                               

Вир

Вир - хидролошки поим, хидроним кој означува длабоко место во река каде што слабо истекува водата и прави вртежи, витли. Исто така може да означува у и вдлабнатина, корито каде што се собира вода, со речиси слично значење како и бара или локва. Д ...

                                               

Водотек

Водотек е канал што водното тело течејќи го следи. Во Обединетото Кралство, некои аспекти на кривичното право, како што е Законот за реки Спречување на загадувањето од 1951 година, наведуваат дека водотекот ги вклучува оние реки кои се суви за де ...

                                               

Езеро

Езеро - поголема вдлабнатина на Земјината површина исполнета со вода, која не е во непосредна врска со морските површини. За разлика од подземните басени врз кои и речиси не влијаат климатските фактори и кои немаат флора и фауна, езерата се облиц ...

                                               

Локва

Локва - насобрана вода или течност на земјата; мала длабнатина исполнета со вода. Во природата локвите се вдлабнатини во земјиштето кои привремено се исполнуваат од насобраната вода – дождовница или од растопениот снег. Најчестото значење на збор ...

                                               

Проток

Проток - тесна водна површина која поврзува две поголеми водни површини. Честопати се однесува на воден премин сместен помеѓу две копнени маси.

                                               

Река

Река е голем природен воден пат. Реките често водат до поголеми водни маси како на пример, до океан, или пак, езеро. Реката се состои од повеќе основни делови, почнувајќи од извори, изворишта, и врутоци, што се влеваат во главниот тек. Постојат и ...

                                               

Анихилација

Во честичната физика, анихилација е процес што се случува кога субатомски честички се судира со соодветната античестичка за да се произведат други честички, како на пример електрон во судир со позитрон ќе се произведат два фотони. Вкупната енерги ...

                                               

Атом

Во физиката и хемијата, атомот претставува најмалата структурна честица на секој хемиски елемент што ги има неговите карактеристични својства. Секој атом се состои од атомско јадро и електронска обвивка. Притоа, и во јадрото, а и во електронската ...

                                               

Атомски полупречник

Атомски полупречник - растојанието меѓу најоддалечените електрони во еден атом и атомското јадро на тој атом. Атомските полупречници се менуваат во периодниот систем: со секоја нова периода се пополнува нов електронски слој. Затоа, атомските полу ...

                                               

Елементарна честичка

Елементарна честичка - најситна неделива честичка од која е составена материјата. Со тек на времето, а во зависност со постоечките сознанија, претставата за нив се менувала. Некои честички што порано се сметале за елементарни, подоцна се покажува ...

                                               

Атомско јадро

Атомско јадро - густа област која се состои од протони и неутрони во центарот на атомот. Атомското јадро е откриено во 1911 година од страна на Ернест Радерфорд врз основа на експериментот со Гајгер-Марсденовата златна фолија во 1909 година. По о ...

                                               

Бозон

Бозон - вид основна честичка која претставува дел од симетрично составените квантни состојби. За нив важи Бозе-Ајнштајновата статистика. Бозоните се честички со цел спин, за разлика од фермионите кои имаат половен спин. Името го добиле според инд ...

                                               

Волшебен кварк

Волшебен кварк или c-кварк - вид елементарна честичка, трета по масивност меѓу кварковите. Се среќаваат во хадроните, кои се субатомски честички сочинети од кваркови. Примери за хадрони со волшебни кваркови се J/ψ-мезонот, D-мезонот, оволшебениот ...

                                               

Врвен кварк

Врвен кварк, вистинит кварк или t-кварк - најмасивната од сите познати елементарни честички. Како и сите кваркови, врвниот кварк е елементарен фермион со спин од 1 2, и подлежи на сите четири основни заемодејства: гравитацијата, електромагнетизмо ...

                                               

Горен кварк

Горен кварк или u-кварк - една од елементарните честички од која е создадена материјата. Најлесен е од сите кваркови. Заедно со долниот кварк ги формира неутроните и протоните кои се дел од атомските јадра. Дел е од првата генерација на честичкит ...

                                               

Длабински кварк

Длабински кварк, убав кварк или b-кварк - кварк од третото поколение со полнеж од − 1 3 e. Иако квантната хромодинамика ги опишува слично сите кваркови, длабинскиот кварк е лесно препознатлив по опитен пат поради големата гола маса и ниските вред ...

                                               

Долен кварк

Долен кварк или d-кварк - вид елементарна честичка и важен составен дел од материјата. Ова е втор најлесен од сите кваркови, и заедно со горниот кварк го образува неутронот и протонот во атомското јадро. Дел е од првото поколение на материјата, и ...

                                               

Електронско неутрино

Неутрино електронот е субатомска елементарна честичка која нема нето електричен полнеж.Заедно со електронот ја формираат првата генерација на лептони,па оттаму и името електрони неутрино.Тоа за првпат било претпоставено од Вофганг Паули во 1930,д ...

                                               

Мионско неутрино

Мионско неутрино - субатомска лептонска елементарна честичка со симбол ν μ и без вкупен електричен полнеж. Заедно со мионот го образуваат второто поколение на лептони, и оттука е наречено мионско нутрино. Претпоставката за неговото постоење е прв ...

                                               

Молекула

Во физиката и хемијата, молекулата е најмалата структурна единка на секое хемиско соединение што ги има неговите карактеристични својства. Тој е сложен систем составен од два или повеќе атоми. При определени услови, атомите од кои е изграден моле ...

                                               

Протон

Во физиката, протонот е субатомска честичка со електронски полнеж од една позитивна основна единица и маса од 938.3 MeV/c 2. Јадрото на најчестиот изотоп на водородниот аром е еден протон. Јадрата на другите атоми се составени од протони и неутро ...

                                               

Субатомска честичка

Субатомска честичка - претставува честичка која е многу помала од атомот. Постојат два вида на субатомски честички: основни честички коишто според денешните теории не се составени од други честички и сложени честички. Честичната физика и нуклеарн ...

                                               

Тау-неутрино

Тау неутрино или тауон неутрино е субатомска елементарна честичка која го има симболот Грешка: нема зададено симбол и нема електричен полнеж. Заедно со тау, ја формира третата генерација на лептони, оттаму се вика тау неутрино. Неговото постоење ...

                                               

Тау-честичка

Тау, наречена и тау-лептон, тау-честичка или тауон - елементарна честичка слична на електронот, со негативен електричен полнеж и спин од   1 ⁄ 2. Заедно со електронот, мионот, и трите неутрина, е лептон. Како и сите други елементарни честички со ...

                                               

Тахион

Тахион / ˈ t æ k i. ɒ n / или тахионска чистичка е хипотетичка честичка која секогаш се движи побрзо од светлината. Зборот доаѓа од грчки: ταχύ се изговорува tachy / ˈ t ɑː x i, и значи брзо. Бил измислен во 1967 од Џералд Фајнберг. Комплементарн ...

                                               

Фермион

Фермиони се честички со половен спин кои создаваат антисиметрични квантни сосотјби. Затоа за фермионите важи Паулиевото начело. Фермионите се делат на кваркови и лептони. Името го добиле според Енрико Ферми. Во стандарден модел на слаби и силни з ...

                                               

Чуден кварк

Чуден кварк или s-кварк - третиот најлесен од сите кваркови, еден вид на елементарна честичка. Чудните кваркови се наоѓаат во субатомски честички наречени хадрони. Пример за хадрони се чудните кваркови кои вклучуваат каони, чудни Д мезони, Сигма ...

                                               

Релативистичка маса

Релативистичка маса - маса која ги вклучува општите разбирања од замислата за еднаквоста на масата и енергијата. Дополнително на оваа замисла и дополнителното усложнување како резултат на фактот дека масата е дефинирана на два различни начини во ...

                                               

Хигсов бозон

Хигсов бозон или Хигсова честичка - елементарна честичка под теоретско разгледување уште од 1964 г., а откриена во CERN на 4 јули 2012 г. Неговото откривање се смета за "монументално" бидејќи со него се потврдува постоењето на Хигсовото поле, кое ...

                                               

Цврста состојба на материјата

Цврста состојба - една од четирите фундаментални состојби на материјата. Таа се карактеризира со структурни цврстина и отпорност на промена на формата или волумен. За разлика од течноста, цврст објект не тече за да го исполни обликот на својот са ...

                                               

Гас

Гас или плин - една од четирите фундаментални состојби на материјата. Чистиот гас може да биде составен од поединечни атоми, елементарни молекули направени од еден тип на, или соединение молекули направени од различни атоми. Гас мешавината би сод ...

                                               

Суперкритична течност

Суперкритична течност е било која супстанца на температура и притисок над нејзината критична точка, каде не се разликуваат посебни течна и гасовита состојба. Таа може да ефузира низ цврсти тела како гас и да раствори материја како течност. Близу ...

                                               

Суперфлуидност

Суперфлуидноста е карактеристично својство на флуид со нула вискозитет, кој тече без никакво губење на кинетичката енергија. Кога се промешува, суперфлуидот формира вртлози кои продолжуваат да ротираат на неодредено време. Суперфлуидност се јавув ...

                                               

Суперцврст материјал

Во физиката на кондензирана материја, суперсолид е просторно подреден материјал со својства на суперфлуид. Во случај на хелиум-4, од 1960-тите се претпоставуваше дека е можно да се создаде суперсолид. Почнувајќи од 2017 година, конечен доказ за п ...

                                               

Фаза (термодинамика)

Фаза - подрачје во просторот во кое сите физички својства на еден материјал се суштински еднообразни. Примери за физички својства се густината, показателот на прекршување, магнетизацијата и хемискиот состав. Поупростено, фазата е подрачје на мате ...

                                               

Егзотичен хадрон

Егзотични хадрони се субатомски честички составени од каркови и глуониуми, за разлика - од "познатите" хидрони како што се протони, неутрони и мезони - составени се од повеќе од три валентни кваркови. За разлика од тоа, "обичните" хадрони содржат ...

                                               

Позитрониум

Позитрониум е систем кој се состои од еден електрон и неговата анти-честичка, позитрон, врзани заедно во егзотични атоми, ониум. Системот е нестабилен: двете честички се уништуваат меѓусебно, и воглавно произведуваат два или три гама-зраци, во за ...

                                               

Аксино

Аксино - хипотетичка елементарна честичка предвидена од некои теории на честичната физика. Печеи-Квиновата теоријата се обидува да ја објасни набљудуваната појава позната како силен CP-проблем преку воведување на хипотетичка реална скаларна чести ...

                                               

Црна дупка

Црна дупка е подрачје во простор-времето од кое ништо не може да избега, дури ни светлината. Теоријата на релативност вели дека доволно голема маса може да ги деформира просторот и времето и да се создаде црна дупка. Границата на областа од каде ...

                                               

Аскаријанско зрачење

Аскаријанското зрачење познато и како Аскаријанов ефект е феноменот кога честичка патува побрзо од фазната брзина на светлината во густ диелектрик произведува туш од секундарни наелектризирани честички кои содржат анизотропија на полнеж и со тоа ...

                                               

Доплеров ефект

Доплеров ефект е промената на фреквенцијата на бран во однос на набљудувач кој е во движење во однос на изворот на бранот. Именуван е по австрискиот физичар Кристијан Доплер, кој го има опишано овој феномен во 1842 година. Чест пример за доплеров ...